Politika Ve Strateji

Çin Virüsü !?

Aralık 2019’da, Çin’in Wuhan adlı kentinde bilmediğimiz bir sebepten ortaya çıkan COVID-19, sadece dört aylık bu macerasında hepimizin ortak problemi olmuş durumda. Öyle ki, belki de yıllardır bozmadığımız rutinlerimizi bozduk; evlerimizden çıkamaz olduk. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ın tabiriyle -biz de bu tabiri kullanacağız- Çin Virüsü, insanlık tarihinde çoktan önemli bir yer edinmişe benziyor.

Çin Virüsü, aslında insanlarda ve hayvanlarda görülen geniş bir virüs ailesinin yeni üyesi. Geçmişte bu virüs ailesiyle birçok kez karşılaşmıştık fakat bu virüsü insanlarda ilk kez görüyoruz. Çıkış noktasından emin olmamakla beraber, bir hayvan pazarından bulaşmış olabileceğini düşünüyoruz. Ayrıca Çin Virüsü, ailenin diğer gözde üyesi SARS’a göre ilk 64 günde 17,3 kat fazla insanı öldürdü. Bir başka veriye göre de -ülkeden ülkeye değiştiğini unutmayalım- her 24 hastadan birisi Çin Virüsü sebebiyle hayatını kaybediyor. Ancak Çin Başkonsolosu Cuı Wei, bunların rakam değil, birer can olduğunun altını çiziyor.

Tabloya birkaç adım geriden baktığımızda Çin Virüsü’nün bir süreç olduğunu görüyoruz. Bir taraftan Çin Ulusal Sağlık Komisyonu Sözcüsü Mi Feng, salgının neredeyse durdurulduğu haberini verirken; diğer taraftan Moskova’da sokağa çıkma yasağı ilan edildi, Çin Virüsü’nün yeni merkezi ABD oldu.

Durumun böylesine ciddi olduğu bu noktada, Çin Virüsü’nden nasıl korunabileceğimiz bambaşka bir tartışma konusu. Maskeler ve eldivenler, dezenfektanlar ve sabun; ev hapisleri ne derece koruma sağlıyor bakmakta fayda var.

Maskeler, -tabii profesyonel değilse- ne tam anlamıyla koruma sağlıyor, ne de hiç işe yaramıyor diyebiliriz.Bunun sebebi, bazı durumlarda vücudumuza aldığımız onbinlerce Çin Virüsü’nün bizi enfekte etmemesine karşın; bazı durumlarda sadece bir virüs ile enfekte olabilmemiz. Ayrıca Çin Hükümeti maske kullanımını önerirken, Dünya Sağlık Örgütü’nün maske kullanımını önermiyor oluşu ayrı bir durum. Eldivene gelince, Türk Tabipleri Birliği’nin eldiven kullanımını önermediği, bunun sebebinin, eldivenin doğru kullanılmaması halinde virüsü daha çok bulaşıcı hale getirebilmesi olduğunu biliyoruz.

Söz konusu dezenfektanlara ve sabuna gelince, durum çok farklı. Bildiğiniz üzere Çin Virüsü’nden korunmanın en etkili yollarından birisi el temizliği. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, ellerimizi yirmi saniye boyunca bileklerimizden tırnaklarımıza kadar iyice ovalayarak yıkamamız konusunda sık sık uyarıyor. Çünkü dezenfektanlar, -sabunlu suyun yaptığı gibi- kiri ve yağı temizlemiyor. Dolayısıyla ellerimiz gerçekten kirliyken dezenfektan hiç işe yaramıyor. Ayrıca ABD Hastalık ve Korunma Merkezi, Fahrettin Koca’nın tavsiyesini doğruluyor.

Gelelim ülkemizde uygulanan ev karantinası stratejisine. Ana mantık oldukça basit. Virüsün yayılma hızını yavaşlatmak ve süreci uzatmak. Böylece sağlık kurumlarından alabileceğimiz verimi en üst seviyeye çıkarmak planlanıyor. Bu süreçte vatandaşlara el hijyenlerine, beslenmelerine ve uyku düzenlerine dikkat etmek kalıyor. Ayrıca Çin Virüsü, 14 güne kadar vücudumuzda saklanabiliyor. Bu sebeple yurtdışından gelen herkese bu süre zarfında evlerinde kalmaları öneriliyor.

Virüsün yayılma hızını yavaşlatmanın bir başka yolu ise olabildiğince fazla test yapmak. Bu konuda, yapılmış 270.000 test ile lider ülke Güney Kore. 8000’den fazla vaka görülmesine karşın ölü sayısı sadece 91. Vaka grafiğine bakacak olursak Güney Kore’de 20-29 yaş arasında görülen vaka sayısı 2133 iken 70 yaş üstünde görülen vaka sayısı sadece 621.Ayrıca Güney Kore, %1,4’lük ölüm oranıyla son derece başarılı bir ülke.**Virüsü kontrol altına almasıyla şimdiden örnek alınmaya başlanan bu ülke, yakın gelecekte gündemde kalmaya devam edeceğe benziyor.

Avrupa’da Çin Virüsü sınavını bazı ülkeler pekiyi verirken bazı ülkeler sınıfta kaldı. Avrupa’nın en başarılı ülkesi %0.59 ölüm oranı ile Almanya. Yani neredeyse binde altı kişi. Diğer taraftan İtalya, %10’luk ölüm oranıyla zirveyi koruyor.Fransa ise %5,5 ile en yakın takipçisi konumunda.**

İletişim Başkanlığı’nın açıkladığı verilere göre*** Türkiye’de durum, 9.217 vaka, 131 ölüm ve 105 taburcu şeklinde. Ölüm oranımız ise %2.3**.Avrupa ülkerine kıyasla (Almanya hariç) ülkemizde Çin Virüsü’nün daha hafif geçmesinin birkaç sebebi var: Birincisi, sürecin dört aylık bir süreçte atlatıldığını kabuk edersek****, Türkiye, 10 Mart’ta gördüğü ilk vaka ile bu sürecin henüz başında. Çin Virüsü tablolarında ülkemizin alt sıralarda olmasının bir başka nedeniyse Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın önderliğinde bu sürecin devletimizce -diğer ülkelere kıyasla- iyi yönetilmesi. Unutmamamız gerekir ki Çin Virüsü alacağımız önlemlerden daha güçlü değil.

Çin’in 1 Ocak- 10 Şubat Arasındaki Hava Değişimi

Sonuç:

Henüz sınırlarını çizemediğimiz Çin Virüsü, bizlere bir süre daha sorun teşkil etmeye devam edeceğe benziyor. Bu süre zarfında evlerimizde kalmak, hijyenimize dikkat etmek ve gerisini yetkililere bırakmak yapabileceğimiz en iyi şey. Ayrıca yapılan gözlemler, Çin’in ve birçok Avrupa ülkesinin hava kirliliğinin son bir ayda ciddi bir şekilde azaldığını doğruluyor. Kim bilir, belki de insanoğlu bu krizi fırsata çevirecek, karanlığı en iyi şekilde aydınlatmayı öğrenecektir.

-Yusuf Çağrı

* İstatistikler 19 Mart 2020 tarihine aittir.
** Veriler 27 Mart 2020 tarihine aittir.
*** Veriler 30 Mart 2020 tarihine aittir.
**** Aralık 2019, bilinen ilk COVID-19 vakası- 30 Mart 2020, Mi Feng’in açıklaması arasındaki süreç baz alınmıştır.

Kaynakça:

https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-51177538
https://coronavirusu.net/
https://www.sondakika.com/haber/haber-moskova-da-sokaga-cikma-yasagi-ilan-edildi-13066986/
https://www.yenicaggazetesi.com.tr/korona-viruste-guney-kore-mucizesi-272430h.htm
https://evrimagaci.org/viruslerden-korunmak-icin-maske-kullanmak-ise-yarar-mi-8242
https://www.haber3.com/guncel/politika/turkiyede-ilk-koronavirus-vakasi-bakan-acikladi-haberi-5088644
https://www.webtekno.com/corona-virusu-dezenfektan-sivi-h87670.html
https://www.sozcu.com.tr/2020/saglik/turk-tabipleri-birligi-corona-virusunden-korunmak-icin-gerekli-tedbirleri-acikladi-5674271/
https://tr.euronews.com/2020/03/15/izlenim-ingilterenin-koronavirus-stratejisi-dogal-yayilimina-birak-bagisiklik-olussun
https://www.memurlar.net/haber/893401/koronaviruste-care-guney-kore-modeli-mi.html
https://www.sondakika.com/haber/haber-korona-virus-vakalari-700-bini-asti-13066985/
https://www.karar.com/viruse-karsi-ulkeler-ne-yapiyor-1552316
https://www.sondakika.com/haber/haber-cin-ulusal-saglik-komisyonu-korona-virus-salginini-13066814/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir