Aydınlık Geleceğe !

Sosyal Medyadan Satış Yapmak Yasal mı ?

Çılgın emojiler kullanılarak ‘iade yoktur, değişim için 5 gün süreniz vardır‘ vb. açıklamalar Instagram’da aldı başını gidiyor. Peki son yıllarda e-ticaret konusunda en çok konuşulan hususlardan biri olan ‘sosyal e-ticaretin’ hukuki boyutu nedir? Türkiye’de gönül rahatlığıyla Instagram’dan ayakkabı, parfüm veya gözlük satamayacak/alamayacak mıyız? Bu yazıda bu sosyal medyadan özellikle instagramdan yapılan satışların hukuka uygunluğunu değerlendirdim.

Instagram’da vergi ödemeden satış

Her şeyden önce Instagram’da yapılan satış faaliyetinin gelir elde etme niyetiyle ticari bir faaliyet olduğunun altını çizmek ve bu sebeple satış yapacak kişilerin vergi mükellefi olduğunu belirtmek gerekir. Hem pastam dursun hem karnım doysun denilemiyor. Vergi mevzuatı bize ‘eğer gelir elde edecekseniz, vergisini de ödeyeceksiniz’ diyor. Şöyle ki Vergi Usul Kanunu’nda satılan mal ve emtialar için fatura kesme yükümlülüğü düzenlenmektedir. Fatura, satıcının gelir elde etmek amacıyla yürüttüğü faaliyet neticesinde elde ettiği gelirin tespiti için önemli olduğu gibi, bundan doğacak vergi yükümlülüğü kapsamında oluşan vergi borcunun belirlenmesinde de önemli bir delil niteliği taşımaktadır.

Satışa başlamadan önce mutlaka fatura kesmek ve mevzuattan doğan vergi yükümlülüğünü yerine getirmek için satış yapacak kişilerin vergi mükellefi olmak adına ilgili tedbirleri alması gereklidir. Bu sebeple Instagram’da bu tür bir satış faaliyetine başlamadan önce mali müşavirlerden konu ile ilgili destek alınması yeni nesil girişimcilere fayda sağlayacaktır.

Instagram’da Satışın Hukuki Niteliği

Bugün Instagram’da, yarın Snapchat’te veya gelecekte adını henüz bilmediğimiz başka bir sosyal ağda benzer durumları yaşamamız mümkün. Fakat hangi mecrada olursa olsun satıcı ve tüketicinin bir araya gelmediği, ürünlerin uzaktan pazarlanması üzerine kurulmuş bir sistem mevcutsa, bu sistem çerçevesinde alıcı-tüketici ve satıcılar arasında kurulacak ilişki mesafeli sözleşmedir. Mesafeli sözleşmeler mevzuatla çerçevesi çok detaylı çizilmiş sözleşmelerdir. Her ne kadar sosyal medyanın ruhuna veya Instagram’ın paylaşım sınırlarına uygunluğu hatta uygulamasının nasıl olacağı tartışılır olsa da hukuki çerçeveden baktığımızda Instagram satışlarında da aşağıda özetle yer verdiğimiz hükümlere uyulması zaruridir.

Ön bilgilendirme

Satışın gerçekleşmesinden önce Instagram butikleri mutlaka şirketleri hakkında ticaret ünvanı, MERSİS numarası, iletişim bilgisi ve benzeri tanıtıcı bilgileri tüketiciye bildirmelidir. Ürün fiyat bilgisi verirken vergi ve nakliye masraflarını da belirtmelidirler. Her ne kadar ‘kesinlikle iade yoktur‘ temalı Instagram butik profilleri günden güne çoğalmaktaysa da bu yanlıştan vazgeçip tüketiciyi cayma hakkından haberdar etmek durumundadırlar.

Talep edilen mal cayma hakkı istisnası kapsamında ise müşterinin cayma hakkı kullanmasının mümkün olmadığı bilgisini de vermek durumundadırlar. Son olarak da sözleşmeden doğabilecek uyuşmazlık durumunda başvurulabilecek Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi gibi mercileri bildirmek durumundadırlar.

Cayma Hakkı

Satın alınan ürün cayma hakkının istisnaları kapsamında değerlendirilemeyecek bir ürünse tüketicinin Instagram butiğinden aldığı ürünü teslim aldığı tarihten itibaren iade etme hakkı mevcuttur. Dikkat edilmesi gereken nokta; bu hakkın kullanılacağı bilgisini yazılı olarak iletmektir. Bu durumda satıcı, bu bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren 14 gün içerisinde ürün bedeli ve kargo masrafını tüketiciye iade etmekle yükümlüdür.

Tüketici, cayma hakkını kullanmak istediği halde satıcı bu hakkın kullanılmasını kabul etmiyorsa alınan ürün bedeli 3.000 TL ve altındaysa Tüketici Hakem Heyeti’ne bu bedelin üstündeyse Tüketici Mahkemesi’ne başvurarak konuyu yetkili mercilere taşıyabilecektir.

Sözleşme Şartlarının Bildirilmesi

Instagram’da mevzuata uygun satış yapmanın bir diğer zorluğu da sözleşme şartlarının mutlaka satış öncesinde tüketici tarafından görülmesi ve tüketiciden onay alınması konusudur. Genelde siparişlerin Whatsapp ve benzeri uygulamalarla alındığını görmekteyiz. Burada satıcıların yaratıcı ve pratik çözümler bulup siparişi teyit etmeden önce mutlaka tüketiciye sözleşme koşullarını iletmesi ve iletilen uzaktan iletişim aracına uygun olarak da tüketicinin onayını alması gerekiyor.

Sipariş İle İlgili Yükümlülükler

Tüketici satın almayı gerçekleştirdiğinde siparişin alındığı bilgisinin de tüketiciye gecikmeksizin elektronik iletişim araçları ile bildirilmesi gerekmektedir.

Yukarıda paylaştığımız bilgiler yükümlülüklerin üst başlıkları olmakla birlikte burada kaleme alamadığımız birçok detay düzenleme de mevcuttur. Dolayısıyla Instagram başta olmak üzere alıcı ve satıcıların bir araya gelmeksizin uzaktan iletişim araçları ile kurmuş olduğu mesafeli sözleşmelere dayalı alışverişlerde satış süreçlerinin muhakkak hukuki değerlendirmeden geçirilmesi gerekmektedir.

Ürün veya Hizmet Teslimatı

Satış gerçekleştikten sonra satılan ürün taahhüt edilen süre içerisinde mutlaka tüketiciye teslim edilmelidir. Hizmet satılıyor ise yine taahhüt edilen süre içerisinde bu hizmet tüketiciye sağlanmalıdır. Teslimat için herhangi bir süre taahhüt edilmediyse ürün satışlarında mutlaka sipariş e-ticaret şirketine ulaştığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde teslimat gerçekleştirilmelidir. Bu süreler içerisinde siparişin tesliminin gerçekleşmemesi durumunda, tüketici sözleşmeyi feshetme ve yasal gecikme faizi ile birlikte ödediği bedelin tarafına iade edilmesini isteme hakkına sahiptir.

Sonuç:

Bu tür sayfalar görürseniz aklınıza yukarıda söylediklerimiz gelsin.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir