Politika Ve Strateji

Strateji 2 : Stratejik Konseptler

Stratejinin görevi olası saldırıyı önlemektir. Önlememenin başarılı olmadığı yerde savaşı kazanmak ve savaş sonrası en avantajlı barış koşullarını sağlamaktır.

Öncelikle belirtmeliyim ki bu yazımızı daha iyi anlamanız için Strateji 1 : Giriş yazımı okumanızı tavsiye ederim.  Söz konusu yazımızda belirttiğimiz gibi stratejiler güç, hedef ve konsept –yöntem- üçlüsünden oluşmaktadır. Güç ve hedeflerin büyüklüğünü dengeleyip uygun konseptle  uygulamak stratejinin başarısı için temel formüldür. Stratejiyi incelediğimiz bu serimiziz bu bölümünde stratejik konseptleri ele alacağız.

1-Caydırma ve Yıldırma Konsepti

Caydırma ve yıldırma konsepti güç kullanmadan hasmı pskolojik olarak etki altına alıp ikna etmeye dayanır. Bu etki ekonomik, siyasi veya güç kullanma gibi çeşitli yollardan meydana gelebilir. Caydrıma ve yıldırmanın gerçekleşebilmesi için belirli şartlar aranır. Bu şartların yokluğunda konsept zayıflayacak ve işlevini yerine getiremez hale gelecektir.  İlk şart ulus iradesi ile bütünleşmiş bir politik iradenin varlığıdır.  İkinci önemli şart ise hasım tarafa yıldırma ve caydırma mesajının doğru bir şekilde iletilmesidir. Politik yetkililer tarafından yapılan beyanlar, askeri ve siyasi doktrinler, askeri tatbikatlar mesajın iletilmesi amacıyla kullanılan yöntemlerdendir.  Üçüncü şart ise mesajla iletilen bu yaptırımı uygulayacak gücün varlığıdır. Yaptırımı uygulayacak gücün yokluğunda bu sadece bir blöf olur. Bu da Çinli General Zhuge Liang’ın boş kale taktiğini anımsatmaktadır lakin asırlar geçmiş şartlar değişmiştir artık blöf pek bir işe yaramamaktadır. Başka bir şart olarak da hasmın var olan bu gücün kendisine karşı kullanılabileceğine inandırılmasıdır. Bunun politik liderlerin iradesi ve dik duruşuyla karşı tarafa iletilmesi gerekmektedir.  Bu konsepte uygun olarak Türkiye’nin Yunanistan’a karasularını 12 mile çıkarma durumunda bunun bir savaş nedeni olacağını açık bir şekilde beyan etmesi ve son dönemlerde Akdeniz’deki askeri varlığını güçlendirmesini başarılı bir örnek olarak verebiliriz.

2-Manevra Konsepti

Manevra diğer bir deyişle yok etme konsepti. Düşmanın ağırlık merkezinin belirlenip eldeki imkanların  tamamı kullanılarak coğrafi, teknolojik, psikolojik, ekonomik vb. hızlıca ve en sert şekilde ağırlık merkezine darbe vurarak yok etmek veya hasmın dengesini bozmak ana hedeftir. Manevra konsepti kesin sonuç elde etmek ister. Bu çoğu zaman düşmanın ana muharip hattının yok edilmesidir.  Manevra konseptini tarihte bir çok yerde görmekteyiz. Malazgirt, Kosova, Niğbolu, Çaldıran ve Mohaç manevra konseptinin başarıyla uygulandığı savaşlardandır. Ayrıca yakın tarihte manevra konseptinin en başarılı örneklerinden biri Büyük Taaruz’dur  Batı’da ise en büyük manevra konsepti ustası Napoleon olarak kabul edilmektedir. Birliklerini düşman karşısında olabildiğince yayıp daha sonra hasmın ağırlık merkezinde hızlı bir şekilde birleştirerek  düşmanlarını yok ederdi.

3-Yıpratma Konsepti

Yıpratma konsepti adından da anlaşılabileceği üzere yıpratma üzerine kurulmuştur. Dengeler değişinceye kadar veya belirli bir amacı sağlamak amacıyla uygulanır. Genelde kuvvetsiz  olan taraf merkezden gelip kuvvet dengesini değiştirecek yardımı  beklerken uygulanagelmiştir. En iyi yıpratma taktiği ise ikmal merkezlerine ve hatlarına saldırı olmuştur. Hasım bu hatları korumak için geniş bir bölgeye kuvvetini yaymak zorunda kalır böylece geniş alanda az yoğunlukta gücü bulundurur. Kuvvetsiz tarafın saldırılarına açık hale gelir. Bu olay Lawrence ve Osmanlı kuvvetleri arasında doğrudan doğruya yaşanmıştır. Osmanlı kuvvetleri demiryollarını korumak için geniş bölgeye yayılmış ve saldırıların hedefi olmuştur.

4-Dolaylı Tutum Konsepti

Dolaylı tutum konseptinin lideri ünlü stratejist Sun Tzu’dur. Dolaylı Tutumda  amaç ağır bir çarpışmaya girmeden savaşı kazanmaktır. Sun Tzu’ya göre “ ustalık çarpışmaya girmeden savaşı kazanmaktır.” Bu görüş çerçevesinde şekillenen konsept  mümkün olduğunca savaşmadan temiz bir şekilde zaferi kazanmak ister. Çarpışmanın kaçınılmaz olması durumunda ise en iyi koşulları yaratmayı hedefler. Bu konseptte zeka ve hilecilik ön plandadır. Örnek olara Timur’un kalabalık bir düşman ile karşılaşmasının ardından dağ yamacına çekilip her askerine 10 kamp ateşi yaktırarak düşmana destek kuvvet geldiği izlenimi vermesi ve düşmanın geri çekilmesini örnek verebiliriz.

5-Gerilla Savaşı Konsepti

Gerilla savaşı bir asimetrik savaştır. Yani güçsüzün güçlüye karşı verdiği savaş türdür. Bü tür genelde işgalci kuvvetlere karşı anavatanda uygulanan bir tür olmakla beraber günümüzde en çok terör örgütleri kullanmaktadır. Zira gelişen teknoloji ve modern silahlar terör örgütlerine göz açtırmamaktadır. Bu tür geçmişte de kullanılmakla birlikte ilk defa yazıya geçiren Lawrence olmuştur. Gerilla konseptinin asıl ustasının ise Mao Zedung olduğu kabul edilmektedir. Daha sonraki başarılı gerilla konsepti uygulayıcıları ise şöyledir : Che Guevara, Carlos Marighelle ve vo Nguyen Giap.

Gerilla savaşında toplumun harekete geçirilmesi, halkın desteği, stratejik üs bölgelerinin kurulması ve dış destek esastır. Gerilla savaşında genellikle amaç hasmın savaş iradesinin kırılmasıdır. Ufak topluluklar halinde örgütlenen gerilla birlikleri vur-kaç taktikleriyle düşmanı yıpratır. Sabah normal bir vatandaş akşam ise gerilla savaşçısına dönen bu birlikler halkın desteğiyle de geniş bir alana yayılırlar bu sayede düşmanı psikolojik olarak da yıpratırlar. Gerilla savaşının en iyi uygulandığı yerler için Vietnam ve Çeçenistan diyebiliriz. Bu savaşları ileriki yazılarımızda ayrıntılı olarak inceleyeceğiz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir