Aydınlık Geleceğe !

Türkiye’nin Kenevir Politikası

Rahmetli çok sevdiğim Barış Manço’nun “Çıt Çıt Çedene” şarkısını dinlemişsinizdir. Dinlememişseniz de dinlemenizi öneririm. Peki orada geçen “çedene” ne demek? Ben ilk dinlediğim zaman herhalde bir kuruyemiş türü veya bir çekirdek türü olduğunu düşünmüştüm. Çünkü benim yaşadığım yerde çekirdeğe biz “sımışka” deriz. Herhalde bu türkünün yöresinde de çekirdeğe çedene demişlerdir diye düşündüm. Fakat daha sonra öğrendim ki çedene meğer kenevir tohumunun içindeki bir cevizcik parçasıymış. Ve bunu biz kuş yemi olarak biliyoruz. Belki kuş beslediyseniz evinde o kuşu yemlerken siz de tadına bakmışsınızdır. Küçücük bir çekirdek gibi duruyor. İşte aslında o kenevirin tohumudur. Peki kenevir nedir, ne biliyoruz ve neleri yanlış biliyoruz hepsini bu yazıda anlatacağım.

çedene ile ilgili görsel sonucu
Çedene

Kenevir başlı başına geçmişten günümüze gerçekten önem arz eden bir bitkidir. Diğer bitkiler bir yana kenevirin kullanım alanları daha çoktur. Her iyi bir şeyin mutlaka kötü bir yanı olduğu gibi kenevirin de kötü alanlarda kullanımı mevcuttur. Kenevirin tohumundan dalına yaprağından lifine her şeyi insanoğluna sunulmuş bir hediye resmen.

Tarihte Kenevir

En eski tarihe baktığımızda M. Ö. 8000 yıllarında kenevirden kumaşlar yapılmıştır. Anadolu’da ise keneviri M. Ö. 1500’lü yıllarda görmekteyiz. Belki de hiçbir bitki kenevir kadar tarihte rol oynamamıştır. Hindistan’da kenevirin dini törenlerde, bayramlarda, düğünlerde ve büyücülükte kullanıldığı, bu kullanım şeklinin bugün bile devam ettiği belirtilmektedir.

Türklerde ise kenevirin kullanılması kaçınılmazdır. Çünkü Orta Asya kenevir için ana imalat yeridir. Hatta öyle ki bazı araştırmacılar keneviri ilk kez bu bitkiyi kullananların Türkler olduklarını söylemektedirler. Türkler kenevire kendir derler ve bunu ben büyüklerimden kendiri sadece urgan ipe dediklerini duymuştum. Meğerse kendirden yapılan urgana deniliyormuş. Uygur Türklerinin yerleşik hayata geçtikten sonra tıpta ilerleme sağladılar. Yabani kenevir olarak bildikleri bu bitkiyi hastalıklarda tedavi amaçlı kullandılar.

tarihte kenevir mısır hiyeroglif ile ilgili görsel sonucu
Tarihte Kenevir

Yanlış Bilinenler

Kenevire önceden “haşiş” ve kullanan kişiye de “haşhaşin” denilirdi. Bu daha sonradan bilgi eksikliğinden dolayı karıştırıldı ve haşhaş denildi. Oysaki ikisi birbirinden farklı ama uyuşturucu türü bakımdan popüler bitkilerdir. Ayrıca Hasan Sabbah fedailerine bu kenevirden üretilen esrar vererek Haşhaşiler olarak suikast timleri hazırladı. Dolayısıyla bilgi karmaşası da iyice artmış oldu.

Kenevir tarih boyunca tekstil üretiminde önemli bir yer tutmuş, ülkelerin ekonomilerini şekillendirmiştir. 20.yy ‘a kadar kenevir üretimi tekstil ürünlerinin önemli hammaddesini oluşturuyordu. Daha sonra pamuk üretimiyle birlikte ve kenevirin esrar şeklinde bağımlılık yapıcı bir biçimde kullanılması nedeniyle üretimleri yasaklanmış ve hızla düşüşe geçmiştir. Dünya üzerinde uyuşturucu ağının temelini bu bitki oluşturmuştur. Yasak halinde bile dünyada çokça yetiştirilmiştir.

Kolay bir şekilde yetiştirildiği için birçok terör örgütünün maddi gelirini sağlamıştır. Fakat bunlara karşılık kenevirin faydaları sayesinde artık dünya devletleri kenevir yetiştiriciliğini devlet kontrolüne alıp ülkece kalkınmaya çalışıyorlar. Keneviri doğru bir şekilde üretimini arttırmaya çalışırsak ülkece bundan verim alırız. Peki ne gibi faydaları var bu kadar abartılacak bir şey mi bu bitki? Evet faydalarını saydığım zaman abartılacak gibi olduğunu hep birlikte göreceğiz.

kenevir tarımı ile ilgili görsel sonucu

Kenevirin Faydaları

Öncelikle başlı başına bir oksijen kaynağıdır. Çevre dostudur ve radyasyonu emer. Bir dönümlük kenevir üretimi 25 dönümlük orman kadar oksijen üretir ve 4 dönüm ağaca eş kâğıt üretir. Bir ağaç üç kere kâğıda dönüştürülebiliyorken kenevir ise 8 kez kâğıda dönüştürülüyor. Bu rakamlar çok ciddi rakamlar olmakta olup oksijen sayısı artmakta ve ağaçtan kâğıt elde etmeyi azaltmaktadır.

Anadolu’nun en eski bitkisi kenevirdir. Pamuktan önce insanlar kenevirin lifinden kumaş, giysi, çuval, çorap, halı, ağ ve urgan yaparlardı. Kenevir yasaklandı ve pamuk üretimi arttı. Fakat pamuk sadece belli bir kesimde ve sınırlı sayıda üretilmektedir. Maliyeti de kenevire kıyasla yüksektir. Kenevir endüstriyel tarımda oldukça büyük bir öneme sahip olmaktadır.

endüstriyel kenevir ile ilgili görsel sonucu

Kenevir lifi tekstilde (kumaş, çanta vb.), kenevir sapı yapı malzemelerinde (sunta, izolasyon vb.) ve kâğıt üretiminde, kenevir tohumu gıda üretiminde (ekmek, tatlı, dondurma, süt vb.), kenevir yağı ise hem gıda üretiminde hem de kozmetik ürünlerinde (margarin, salata yağı, sabun, şampuan vb.) kullanılmaktadır.

Kenevir yenilenebilir bir enerji kaynağıdır. Tohumunda içerdiği yağ oranından biyodizel yakıt elde edilir. Düşük miktarda da olsa yakıt kaynağı olan bitkilerdendir. Bu bitkilerden bazıları ise ayçiçeği, kolza, soya, susam, haşhaştır.

kenevirden ürünler ile ilgili görsel sonucu

Birçok bitki artığı gereksiz olduğu için anız olarak kullanılmakta ve yok edilmektedir. Fakat kenevirin artıklarından biyokütle enerjisi elde ederek yakıt olarak kullanılabilir. Yapılan araştırmalara göre kenevir sapının yakıt olarak kullanılmasında yerli linyit kömüre oranla ısıl değeri tam 1.5 katıdır ve oldukça verimlidir. Linyit kömürü yakıt olarak kullanıldığında etrafa karbonmonoksit yayıp zarar verirken kenevir sapının biyokütle enerjisinde herhangi bir zehirli gaz yaymamaktadır. Gördüğümüz üzere kenevir başlıca bir yakıt kaynağıdır. Oldukça çevreci ve zararlı olmayan bir bitkidir.

Kenevir yetiştiği alanlarda böcekleri kovan bir yapıya sahip. Dolayısıyla kenevir yapımı ürünler böcek ve haşereleri çekmez ve kirletmez. Kenevir lifi antibakteriyel özelliğe sahiptir.

kenevir hd ile ilgili görsel sonucu

Ayrıca tıbbi bir kaynak olup şifalıdır. Özellikle kenevirin tohumu omega bakımından zengin ve besleyicidir. Birçok kanserin büyümesini önler. Kalp sağlığını korur, yüksek miktarda protein ve mineral içerir, hormonları dengeler, eklem ağrılarına ve cilde iyi gelir. Hele ki içinde bulunduğumuz pandemi döneminde kenevir yağı kullanımı çok iyi bir tedavi şeklidir.

Türkiye’nin Kenevire Bakışı

Türkiye’de maalesef terör olaylarından ötürü kenevire tarım ürününden ziyade terörü finanse eden bir kaynak gözüyle bakılmıştır. Fakat terör faaliyetleri azaldığı zaman 2019 yılında tekrar gündeme gelmiş ve tam 19 ilde kenevir üretimi başlamıştır. Kenevirde yıllardır ithalat yapan Türkiye artık kendi yerli ve milli kenevirini zengin Anadolu topraklarında üretmeye çalışıyor.

kenevir iller ile ilgili görsel sonucu

Devlet tarafından daha önce büyük bir destek göremeyen kenevir artık Cumhurbaşkanı tarafından da dile getirilerek desteklenmiştir. Kenevirin birçok yararının olduğunu yöneticiler de farkındadırlar. Bu sayede ülkemiz kenevir çiftçisi yetiştirmeye çalışıyor. 19 ille kalmayıp birçok ilde yetiştirilmeye çalışmaktadır. Bu zamana kadar yasaklarla kısıtlamalarla kenevir üretimini ve keneviri yok sayan bir Türkiye yok artık. Kenevir üretiminde geç kalındı ama zararından neresinden dönersek kar hesabı göreceğiz. Doğaya zararı olmayan ayrıca birçok işte faydalı ve maliyeti düşük bir bitkiden Türkiye büyük bir gelir elde edecektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir